Niedziela, 14.08.2022 131

 

Pliki cookies 19:46
Serwis korzysta z plików cookies i innych technologii automatycznego przechowywania danych do celów statystycznych, realizacji usług i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji na temat zarządzania plikami cookies znajdziesz w Polityce prywatności.
Reklama
hurtownia zabawek oraz artykułów szkolnych i biurowych
Collegium Witelona

Łemkowie — zapomniani mieszkańcy gór

Łemkowie, bo to właśnie oni zamieszkiwali w przeszłości tereny Beskidu Niskiego oraz część Beskidu Sądeckiego i Bieszczad, są ludnością wywodzącą się z terenów dzisiejszej Rumunii.

© Materiały prasowe

Krajobraz kulturowy to zjawisko, które wciąż się zmienia. Gdybyśmy stanęli 100 lat temu w Beskidzie Niskim, wschodniej części Beskidu Sądeckiego czy na zachodzie Bieszczad zobaczylibyśmy zupełnie inny widok niż obecnie. Dominowały w nim cerkwie, gospodarstwa jednobudynkowe z długimi chałupami krytymi strzechą lub gontem. Tak było do 1947 r… Kim byli ludzie, którzy zamieszkiwali te tereny i co się z nimi stało?

Łemkowie w Polsce

Łemkowie, bo to właśnie oni zamieszkiwali w przeszłości tereny Beskidu Niskiego oraz część Beskidu Sądeckiego i Bieszczad, są ludnością wywodzącą się z terenów dzisiejszej Rumunii. Przywędrowali na ziemie polskie w XIV/XV w. prowadząc swoje stada. Z czasem zostali osiedleni w górach przez rodziny szlacheckie oraz władców, ponieważ świetnie radzili sobie w tych trudnych warunkach.

Przez wieki ludność, która z czasem zaczęła nazywać się Łemkami, wykształciła swoją odrębną kulturę. Łemkowie należą do kościoła grekokatolickiego lub prawosławnego, mówią własnym językiem, który ma wiele cech ukraińskiego, z naleciałościami polskimi i słowackimi. Prowadząc osiadły tryb życia, zajmowali się w przeszłości głównie rolnictwem i w niektórych rejonach jak np. w Paśmie Jaworzyny Krynickiej w Beskidzie Sądeckim wypasem. Kilka wsi wyspecjalizowało się też w różnorodnych rzemiosłach, jak na przykład Łosie w maziarstwie, Nowica w produkcji łyżek, a Bartne w kamieniarstwie.

Po II wojnie światowej krajobraz kulturowy Łemkowszczyzny zmienił się całkowicie w wyniku przesiedleń do ZSRR oraz Akcji Wisła. Na miejsce przesiedlonych mieszkańców przyszli polscy osadnicy, wiele wsi opustoszało całkowicie i dziś przypominają o nich tylko przydrożne krzyże czy ukryte w zaroślach cmentarze. Niektórzy Łemkowie wrócili na swoje tereny po 1956 r., a następnie po 1989 r., ale tworzą w tej chwili niewielkie grupy. Wciąż jednak żywa jest ich kultura i tradycje.

Łemkowskie pamiątki w krajobrazie i kulturze

Łemkowie wciąż żyją w Polsce, ale większość mieszka na Dolnym Śląsku lub na północy Polski. Na Łemkowszczyźnie żyje tylko niewielka społeczność, jest ona jednak bardzo prężna i kultywuje swoje zwyczaje. Żywe są łemkowskie pieśni i muzyka, działają zespoły folklorystyczne, a odbywająca się co roku w lipcu Łemkowska Watra w Zdyni w Beskidzie Niskim przyciąga tysiące gości.

Wędrując przez tereny dawnej Łemkowszczyzny bez trudu odnaleźć można zabytkowe cerkwie, jak choćby wpisane na listę UNESCO świątynie w Kwiatoniu, Owczarach, Brunarach czy Powroźniku. Pamiątką po dawnych mieszkańcach są też krzyże i kapliczki kamienne oraz stare cmentarze. Łatwo je napotkać wędrując po dolinach opuszczonych wsi.

Elementem, który jest obecnie bardzo mocno odkrywany na terenach całej Łemkowszczyzny, jest łemkowska kuchnia. Prosta, smaczna, sycąca i mocno związana z naturą zachwyca kolejne pokolenia. Renesans ludowych potraw potwierdza menu Restauracji Strakija z Muszyny. To restauracja regionalna, która czerpie garściami z tego dziedzictwa, modyfikując je nieco do dzisiejszych warunków.

Komentarze (0)


Proszę zachować komentarze zgodne z regulaminem oraz zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Informujemy, że Administratorem poniższych danych osobowych jest DJAmedia Sp. z o.o., Piotrowice-Osiedle 16, 59-424 Męcinka. Dane osobowe zostały przekazane dobrowolnie i będą przetwarzane wyłącznie w celu przesłania zamieszczenia komentarza na portalu. Bez wyraźnej zgody dane osobowe nie będą udostępniane innym odbiorcom danych. Osoba, której dane dotyczą ma prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania i usuwania poprzez kontakt z Administratorem: kontakt@jawor24h.pl.

Zaloguj się, aby korzystać ze wszystkich funkcji komentarzy.

Dowiedz się więcej

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. jawor24h.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.